Malak

Terwijl ik op de eerste dag van mijn keuzestage in de bibliotheek in Turnhout een rondleiding volgde voor leerlingen van het eerste jaar Talentenschool in Turnhout, viel mijn oog op dit boekje. Het trok in eerste instantie mijn aandacht omdat ik op de rug een grote sticker met  '2025' zag. Een recent boek dus! Dat moest ik na de rondleiding eens even van dichterbij bekijken.

Toen ik het boek uit het rek nam, zag ik ook de vermelding van de leesjury, ook al mooi meegenomen. En, eerlijk is eerlijk, het boekje is niet groot en telt slechts 93 bladzijden. Jullie weten ondertussen wel dat ik niet vies ben van grote, dikke boeken, maar in deze drukke tijden is het slim om het mezelf niet altijd te moeilijk te maken.

Actueel thema

De achterflap leerde me dat het boek een erg actueel thema behandelt, namelijk de oorlog in Gaza. Het boek is dan wel erg recent, maar het verhaal speelt zich af in de periode tussen 2015 en 2020. De situatie is niet meer helemaal hetzelfde als toen, maar toch geeft het boek een mooie inkijk in het leven van een meisje dat haar kapotgebombardeerde thuisland ontvlucht, en probeert om in Antwerpen een nieuw leven op de bouwen met haar familie.  Het is een waargebeurd verhaal, dat de lezer ook meeneemt voor een kijkje in de problemen en de moeilijkheden die komen kijken bij het opbouwen van een nieuw leven in een land dat je niet kent en in een taal die je niet begrijpt. Het verhaal legt ook uit wat de rol van Hamas is in Gaza.

Het boek is op een bijzondere manier geschreven. De tekst bestaat veelal uit korte, enkelvoudige zinnen. Ik denk dat dat misschien expres gedaan is omdat het verhaal eigenlijk verteld wordt door een meisje van 15 dat moeilijk Nederlands spreekt. Op het boek zelf staat als leeftijdscategorie aangegeven dat het geschikt is voor jongeren van 12 tot 14 jaar, maar de leesjury raadt het dan weer aan voor lezers tot 14 jaar.

Het leest erg gemakkelijk. Een beetje te gemakkelijk vond ik; maar ik ben dan ook niet echt de doelgroep van het boek. Ik had het in elk geval op een uur uit, dus dat geeft me weer wat meer ruimte om een ander, en eventueel dikker boek te lezen voor mijn volgende blog.

Het verhaal

Malak woont in Palestina met haar gezin wanneer haar vader moet vluchten. Het duurt 3 jaar voor de rest van het gezin kan volgen. 3 lange jaren van angst en onzekerheid. Op een dag is het zover. Haar vader heeft een huisje in Antwerpen, en het gezin heeft de juiste papieren om over te vliegen. Ze vluchten eerst naar Alexandrië waar haar tante woont, de zus van haar mama, om dan naar Brussel te vliegen. 

Zo komt Malak uiteindelijk terecht in Antwerpen, waar ze niemand kent en niemand begrijpt. Haar beste vriendin en haar grootouders heeft ze moeten achterlaten in Palestina. Het eerste wat Malak opvalt is dat Antwerpen vol mooie gebouwen staat. Het zijn ook oude gebouwen. Die vind je in Palestina niet. Daar is allen kapotgeschoten. Er lopen wel veel vrouwen met een hoofddoek, en dat stelt haar dan weer een beetje gerust.

Malak bouwt stap voor stap een leven op in Antwerpen, en leert beetje bij beetje de taal spreken. Dat opbouwen gaat met ups en downs, en ze blijft haar beste vriendin en grootouders erg missen. Ooit wil ze terug naar Palestina. 

Het boek wisselt af tussen Malak en Baba (haar vader) als verteller. Malak stelt heel veel vragen aan haar baba, en zo komen we uiteindelijk ook van alles te weten over hem en zijn trauma aan zijn land in oorlog, en dat hij is moeten vluchten via mensensmokkelaars in een klein bootje met veel te veel mensen.

Malak vertelt ook haar hele verhaal aan een vriend van haar vader, die het dan opschrijft en uitgeeft als (dit) boek. 

Bruikbaar in de klaspraktijk

Dit boekje is zeker bruikbaar in de klas. Het raakt op een erg laagdrempelige manier aan een gevoelig, en erg actueel thema. Het kan gebruikt worden voor de teksten, maar ook als opstap naar de actualiteit en de situatie in Gaza op dit moment. Het zou leerlingen ook kunnen helpen om een beetje meer empathie te ontwikkelen voor kinderen en volwassenen die hun eigen land moesten ontvluchten omdat het er niet meer veilig is. Het lezen van het boek geeft toch een erg persoonlijke inkijk in het leven, de gedachten en gevoelens van Malak. En als het voor de jongens moeilijk is om zich in te leven in het verhaal van een meisje hebben ze geluk, want er bestaat ook een boek met het verhaal van de broer van Malak, Hossein. 

Bronnen

Andersom | Erik Wouters | Kinder- & Jeugdboeken | 9789044851427 | Standaard Boekhandel. (2024, 29 februari). https://www.standaardboekhandel.be/p/andersom-9789044851427

Malak | Erik Wouters | Samenleving | 9789044855272 | Standaard Boekhandel. (2024, 27 september). https://www.standaardboekhandel.be/p/malak-9789044855272