Te vaak onwettig afwezig op school

Te vaak onwettig afwezig op school: schooltoeslag van meer dan 8000 leerlingen wordt teruggevorderd.

Het artikel in het kort

Uit cijfers blijkt dat de ouders van meer dan 8000 leerlingen vorig jaar de schooltoeslag hebben moeten terugbetalen omdat hun kinderen te vaak onwettig afwezig waren op school. Op dit moment wordt die schooltoeslag teruggevorderd wanneer leerlingen dertig of meer have dagen onwettig afwezig zijn op school voor twee opeenvolgende schooljaren. 

De Vlaamse regering wil dat beleid verstrengen en de toeslag al na het eerste jaar terugvorderen. Vlaams parlementslid Katrien Schryvers vindt dit geen goed idee. Ze vindt dat de maatregel moet dienen om ervoor te zorgen dat de leerlingen op school zijn; niet om de ouders in de problemen te brengen. Het mag volgens haar enkel gebruikt worden als laatste redmiddel.

Wat vind ik daarvan?

Wel, ik word er alleszins niet blij van. Het is een enorm probleem dat er zoveel leerlingen zo vaak onwettig afwezig zijn op school, en een toeslag afpakken is hoogstwaarschijnlijk niet de oplossing. Zoals vaak wordt er aan symptoomberstrijding gedaan, zonder eerst goed te kijken wat de redenen zijn dat die leerlingen zo vaak afwezig zijn. Zijn ze misschien ziek? Is één van de ouders ziek? Moeten ze voor jongere broers of zussen zorgen? ... Er kunnen zoveel verschillende redenen zijn.

Ik las net ook een ouder artikel van vorig jaar over het stijgende aantal leerlingen dat vroegtijdig de school verlaat. Hier werd gesproken over gezinnen in (kans)armoede, waarbij het noodzakelijk blijkt te zijn dat kinderen mee gaan werken om de financiën in het gezin draaiende te houden. Dat begint vaak met spijbelen om te werken tijdens de schooluren, om dat uiteindelijk volledig te stoppen. Er blijkt hieromtrent ook weinig opvolging te zijn. Dat artikel kan je hier lezen als je wil.

De oplossing

Uiteraard heb ik ook geen kant en klare oplossing. Als ik voor al die problemen een oplossing had ging ik in de politiek en zat ik niet op de schoolbanken. Toch vind ik het schrijnend hoe hier telkens achter de feiten wordt aangehold en hoe er steeds met geldboetes gedreigd wordt.

Misschien een beetje naast de kwestie hier, maar ik kom uit de zorg en heb ondertussen veel ervaring met beslissingen die worden genomen door politiekers in hun ivoren toren met totaal geen besef van de werkelijkheid op de werkvloer. En zo is dit ook weer een gelijkaardig iets. 'De kinderen gaan niet naar school dus we pakken geld af.' Ergens begrijpelijk, aangezien het een toeslag is die ouders krijgen om hun kinderen naar school te laten gaan, maar toch. 

Eens even verder kijken dan de neus lang is zou volgens mij geen kwaad kunnen. Met kinderen die spijbelen loopt het ergens grondig mis, en ouders zijn niet altijd in de mogelijkheid om dit meteen aan te pakken. Als mama van twee tieners, die nog heel braaf zijn, kan ik beamen dat je niet altijd weet wat je kinderen aan het uitsteken zijn, en ik weet ook dat ze niet altijd van de eerste keer luisteren. Zeg je 'wit', dan zeggen pubers automatisch 'zwart'. Zoals ik zei zijn mijn dochters nog braaf en heb ik een redelijk goede verstandhouding met hen, maar zo zijn pubers nu eenmaal geprogrammeerd. Als er dan in een gezin meer aan de hand is, is het allemaal niet zo eenvoudig.

Mijn raad: Kijk eens verder dan wat je op het eerste zicht ziet, en geeft ouders alsjeblieft een kans om het op te lossen. Daarna denk ik dat begeleiding nog altijd belangrijker is dan het straffen van ouders.

Het volledige artikel kan je hier lezen.

Bronnen

  Nws, V. (2025b, april 16). Te vaak onwettig afwezig op school: schooltoeslag van meer dan 8.000
       leerlingen teruggevorderd. vrtnws.be. https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2025/04/16/te-vaak-afwezig-op
       school-schooltoeslag-van-meer-dan-8-000-leer/

  Nws, V. (2024a, februari 28). Nog nooit zoveel schoolverlaters: 1 op de 7 leerlingen verlaat
       middelbaar zonder diploma. vrtnws.be. https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2024/02/28/schooluitval-nog
       nooit-zo-hoog/