We beleven een taalswitch met enorme gevolgen

In dit opiniestuk van Karel Verhoeven wordt een opvallende evolutie weergegeven: de taalswitch naar het Engels binnen de academische wereld in Vlaanderen. ooit was het Nederlands als volwaardige academische taal een overwinning, maar dat lijkt nu langzaam af te brokkelen. Zoals Verhoeven het zelf stelt: "Met Nederlands alleen raak je in Vlaanderen zelfs niet meer in de subtop van de maatschappij."

Als toekomstig leerkracht Nederlands is dat op zijn minst verontrustend te noemen. Hoe kunnen we als leerkrachten jongeren motiveren om hun moedertaal te koesteren en goed te onderhouden, als ze zelfs in de wetenschappelijke en zakelijke wereld aan  waarde inboet? Dat jongeren meer en meer in het Engels communiceren is al een dingetje; maar als het nu ook nog de norm wordt in onderzoek, onderwijs en zelfs, zoals het artikel zegt, aan de koffiemachine, wat betekent dat dan voor de culturele rijkdom van het Nederlands?

Met Nederlands alleen raak je in Vlaanderen zelfs niet meer in de subtop van de maatschappij.

 Moeten we dan terug naar een eentalige samenleving in Vlaanderen? Karel Verhoeven vindt van niet. Hij pleit voor een bewusten en expliciete omarming van meertaligheid. Hij stelt voor om Engels op een hoog niveau aan te leren vanaf het middelbaar onderwijs, Frans en Duits te behouden in het curriculum én tegelijk het Nederlands als cultuurtaal actief te promoten. Op die manier wordt taal een kracht, geen bedreiging.

Als meertaligheid onze toekomst is, waarom ze dan niet veel explicieter omarmen?

Een gemiste kans

Terwijl dit zich allemaal afspeelt, gedraagt de Vlaamse regering zich op dat vlak hoogst eigenaardig. In plaats van het Nederlands in de kijker te zetten, worden cultuurprijzen geschrapt, taalcursussen worden duurder gemaakt en de koninklijke academie voor Taal en Letteren wordt uitgekleed. Tegelijk wordt er gekozen om het Nederlands in te zetten als drempel voor sociale woningen, en wordt het gebruikt als een stok om ouders te bestraffen. Er wordt dus gekozen om het Nederlands niet in te zetten als verbindende factor, maar als manier om te straffen. Dat is naar mijn mening een gemiste kans.

Wat betekent dit voor ons als bijna-leerkrachten Nederlands?

Ik vind dat het onze taak is en blijft om het Nederlands niet alleen te onderwijzen, maar ook te verdedigen als drager van onze cultuur, identiteit en creativiteit. Taal is meer dan een communicatiemiddel, het is een manier van denken, voelen en verbinden. Daarom ben ik van mening dat we moeten blijven investeren; niet alleen in taalonderwijs, maar ook in literatuur, podiumkunsten en alle vormen van expressie die het Nederlands levendig houden.

Om over na te denken

Ik denk dat deze taalswitch geen zwart-witverhaal is, maar een uitnodiging tot reflectie: hoe willen we omgaan met taal in deze geglobaliseerde wereld? En hoe zorgen we ervoor dat onze moedertaal niet verdwijnt in de marge, maar blijft schitteren in onze samenleving?

Bronnen

De bron van dit opiniestuk vinden jullie hieronder, maar helaas kan ik geïnteresseerden niet helpen aan een link van het originele artikel, aangezien ik er zelf niet bij kan. Zoals beloofd gaat hier een eervolle vermelding naar David, die voor mij het artikel in pdf omzette, zodat ik erover kon bloggen. Dankjewel David!

Verhoeven, K. (2025, 24 oktober). We beleven een taalswitch met enorme gevolgen. De Standaard. https://www.standaard.be/opinies/we-beleven-een-taalswitch-met-enorme-gevolgen/99937254.html