Het diner
Het diner - Herman Koch
Stoelendans
Hoe kwam ik erbij om dit boek te lezen? Het is niet echt een boek dat me zou aanspreken als ik het zou zien staan in de boekenwinkel of de bibliotheek. Nee, het kwam in mijn bezit bij een gekke stoelendans tijdens de les Nederlands.
Er werd ons gevraagd om ons lievelingsboek mee te brengen naar de les. Omdat ik dacht dat het de bedoeling was dat we ons boek gingen voorstellen en vertellen waarom we er zo gek op waren, bracht ik een zwaar boek mee met duizend pagina's en iniemini lettertjes, waar ik dan dus iemand anders mee opzadelde; sorry Anne-Sophie.
Dit boek, 'Het diner', bleek van David te zijn. De volgende opdracht was dit boek mee naar huis te nemen (nogmaals sorry Anne-Sophie voor de 2kg extra in je boekentas),het eens te bekijken en de achterflap plus de eerste bladzijden te lezen.
Het verhaal in het kort
In 'Het diner' schuiven twee echtparen aan voor een chique vijfgangendiner. Wat begint als een ogenschijnlijk onschuldige avond vol beleefde gesprekken, ontaardt langzaam in een moreel mijnenveld. De verteller, Paul Lohman, dineert met zijn vrouw Claire, zijn broer Serge, een populaire politicus, en diens vrouw Babette. Tussen de gangen door komen schokkende waarheden naar boven: hun tienerzonen hebben een zware misdaad begaan. Terwijl Serge naar openheid neigt om zijn eigen vel te redden, wil Paul koste wat kost zijn zoon beschermen. Terwijl je als lezer nog volop nieuwe dingen te weten komt over de personages, eindigt het boek dramatisch met een verrassende wending.
Wat vond ik ervan?
Het boek wordt geklasseerd als 'psychologische roman', en dat is een mooie omschrijving. Het leest als een trein, dat is ook één van de redenen waarom ik besloot om het helemaal uit te lezen, maar de ervaring doorheen het verhaal is toch een beetje anders dan ik gewend ben. Ik ben namelijk vaak wanneer ik een boek lees, helemaal op de hand van het hoofdpersonage. In het begin van dit boek kon ik hem ook nog wel volgen. Hij doet dan een droog verslag van de decadentie van het gebeuren in het veel te dure restaurant. Naarmate het verder vorderde begon ik steeds meer bedenkingen te krijgen bij wat hij dacht en voelde, tot ik er op het einde zeker van was dat hij echt iets mankeerde en rijp was voor de psychiatrie. Het boek geeft je echt een kijk in het (verknipte) hoofd van Paul: zijn redeneringen over zichzelf, wat hij een gelukkig huwelijk noemt en waartoe hij bereid is om zijn zoon te beschermen.
Ik ben er nog steeds niet helemaal uit wat ik ervan vond. Laten we het 'mixed feelings' noemen. Langs de ene kant een fijne en andere leeservaring, maar langs de andere kant ben ik denk ik vooral nog een beetje in shock. Zijn er mensen wiens gedachtengang er echt zo aan toe gaat? Ik denk soms al van mezelf dat ik gek aan het worden ben, of dat ik in mijn hoofd echt gemeen kan zijn. Ik moet mezelf dan af en toe eens influisteren dat mijn gedachten echt van mij en van mij alleen zijn en dat ik er niemand kwaad mee doe, maar deze man gaat echt ver. Zo ver dat ik echt geen empathie meer voor hem en zijn gezin kan opbrengen. Ik ben er ondertussen na 42 jaar achter dat ik extreem sterke zin voor (on)rechtvaardigheid heb. Misschien is dat het dat me zo triggert in dit boek.
Raad ik het aan?
Ja! Mijn eigen antwoord verrast me, maar ja, ik raad aan om het ook eens te lezen.
Mijn speciale dank gaat uit naar David, die dit boek meebracht, en mevrouw Crauwels die de gekke stoelendans organiseerde waardoor het bij mij terecht is gekomen. Zonder hen was het nooit in me opgekomen om dit boek te lezen.
Bron foto
Het diner | Tweedehands | BoekenBalie. (z.d.). Boekenbalie. https://boekenbalie.nl/het-diner/9789041418463?utm_content&utm_term=Het+diner&id=10000408701&immediately-available=1&tduid=3c78550f95537450a6bbd3277532e171&progId=384721&affId=3197262&utm_source=tradedoubler&utm_medium=affiliate&utm_campaign=Delupe+BE+-+Google+Shopping+%28CSS%29
Hey Els
BeantwoordenVerwijderenNu vind ik het echt jammer dat ik bij die stoelendans niet aanwezig kon zijn, maar aan de andere kant, ook wel blij dat ik jouw ‘kloefer’ van 2kg niet in m’n handen geduwd kreeg!
Ik ben er wel nieuwsgierig naar en wil het zeker ooit eens lezen. Gewoon al omdat het jouw favoriete boek is… misschien na dit academiejaar… wanneer tijd hopelijk terug onze vriend wordt en geen tikkende deadlineklok waartegen we momenteel een eindsprint racen.
Fijn om te lezen dat Het diner jou, ondanks de ‘mixed feelings’, toch te pakken kreeg.
Jouw samenvatting is helder en die eerlijke twijfel (“ben ik nu in shock of vind ik dit goed?”) is naar mijn interpretatie van het boek precies waar Koch je wil hebben.
Een kleine kritische noot bij je lezing: je noemt Paul ‘rijp voor de psychiatrie’.
Ik snap het wel — zijn redeneringen zijn verontrustend — maar Kochs truc is net dat hij hem niet als ‘de zieke ander’ neerzet. Hij maakt van Paul een ogenschijnlijk gewone man met herkenbare kleine irritaties die langzaam schuiven richting morele afgrond. Dat vind ik het engste: hoe rationeel en netjes zijn geweld en loyaliteit verpakt worden. Daardoor gaat het boek, voor mij, evenveel over onze alledaagse rationalisaties als over één ontspoorde vader.
Paul is voor mij een textbook-voorbeeld; zijn redelijkheid kantelt, zijn geweldsneigingen en zelfrechtvaardiging kleuren het hele verhaal—precies het gevoel dat jij beschrijft (‘mixed feelings’ → ontrust)
Misschien nog twee dingen die jouw blogpost verder kunnen aanscherpen of je tot een extra inzicht kunnen brengen:
• De vorm als metafoor in crescendo: een diner met vijf gangen die steeds ‘zwaarder’ worden; het tempo en de escalatie volgen de menukaart — elegant en gemeen tegelijk, een mooi contrast vond ik zelf.
• Imago en macht: Serge, als politicus, etaleert morele zuiverheid, terwijl Claire het familiefort en haar toekomst als 'vrouw van' bewaakt. Dat spanningsveld maakt jouw gevoel voor (on)rechtvaardigheid extra begrijpelijk.
Jij schrijft dat Serge “naar openheid neigt om zijn eigen vel te redden.” Voor mij was Serge net degene met (relatief) meer gewetensbezwaren en de neiging om te erkennen/onthullen—wat natuurlijk zijn carrière kan schaden. Maar dat blijft natuurlijk gefilterd door Pauls vertelperspectief (hij zet iedereen ironisch neer), maar ‘eigen vel redden’ is niet hoe ik het aanvoelde.
Dank om mijn geheugen weer op te frissen.
Daarom is zo’n boekenstoelendans leuk: andere meningen, andere interpretaties.
En oh ja: ik ben nóg grotere fan van Zomerhuis met zwembad (ook van Koch) — jammer genoeg heb ik dat aan een vriend uitgeleend. Als je zin hebt in een nóg donkerder moreel spel, leen ik het je graag wanneer ik het terug in mijn bezit krijg.
Het is geen werk van 2 kg. 😅
Groetjes
David