Binnen de lijnen van 'De Schrijfwijzen' 

Een extra opdracht die we dit academiejaar in de opleiding kregen, was het zoeken (en uiteraard uitvoeren) van een keuzestage. Als leerkracht-Nederlands-in-wording besloot ik te informeren of ik een deel van die uren kon presteren in de plaatselijke bibliotheek. Daar zijn helpende handen altijd welkom, dus dat was snel “in de sjakosh”, zoals we dat hier in Turnhout zeggen.

Tot mijn takenpakket behoorde ook De Schrijfwijzen, wat ik in eerste instantie wat jammer vond, want ik had eigenlijk het plan opgevat om zelf deel te nemen. Dat veranderde echter meteen toen ik hoorde dat ik mocht meedoen als jurylid.

Vanuit dat perspectief neem ik jullie graag mee voor een blik op De Schrijfwijzen — maar dan wel vanuit een heel ander oogpunt.

Ik had me op 3 oktober ingeschreven voor een vorming van 9 tot 16u. Ik moet eerlijk zeggen dat ik na die lange dag stiekem echt geen zin meer had in dat hele dictee, en eigenlijk wou ik het liefst van al gewoon onder een dekentje kruipen en verdwijnen voor de avond. Maar ik had gezegd dat ik er zou zijn dus moest ik het koude en winderige herfstweer opnieuw trotseren.

Eenmaal daar aangekomen werd ik erg warm onthaald door de medewerkers van de bib. Er werd me direct gewezen waar ik mijn spullen kon leggen, en kreeg een afgedrukt exemplaar van het draaiboek en de verbetersleutel van het dictee. Deze documenten had ik vooraf ook in mijn mailbox gekregen met de instructie om ze aandachtig door te nemen vóór het dictee en er discreet mee om te springen. (Voor degenen die als deelnemer hebben meegedaan aan het dictee; ja, ik had al een week de verbetersleutel in mijn mailbox zitten. 😉) Daarna werd ik voorgesteld aan mijn 3 medejuryleden, en werden we uitgenodigd om de eerste ronde van het dictee vanaf de zijlijn in de zaal mee te volgen om de sfeer op te snuiven. Wanneer de eerste ronde was afgelopen, trokken we naar boven om aan de slag te gaan. 

De instructies voor het verbeteren van het dictee staan uitgebreid opgenomen in het draaiboek:

Alle juryleden gaan aan de slag met verbeteren, en elke gevonden fout wordt onderlijnd. De verbeterde exemplaren leg je op een stapeltje. Wanneer alle bladen verbeterd zijn, wissel je met een ander jurylid van stapeltje en bekijk je de dictees opnieuw. Per gevonden fout zet je ditmaal een streepje in de kantlijn. De kandidaten beginnen met een tegoed van twintig punten. Na de tweede controle tel je het aantal fouten op, en in de eerste ronde, het dictee dus, wordt er per fout een punt van het tegoed afgetrokken.

Terwijl het verbeteren volop aan de gang is, worden beneden de tweede en de derde ronde gespeeld. Hoe de tweede ronde ging, daar heb ik echt geen idee van. Die heb ik helemaal gemist door ons harde werk. In de derde ronde echter werd van de kandidaten verwacht dat ze een zo lang mogelijk woord vormden met alle letters van het alfabet, min de gegeven verboden letters. De verboden letters dit jaar waren A,O, D,G,K,P,M en N. Wie een woord maakte dat één of meerdere van deze letters bevatte kreeg automatisch nul punten op deze ronde. Het twintigletterwoord dat gemaakt kon worden met de toegelaten letters was 'bestsellerschrijvers'. Van de dertig deelnemers waren er maar vier in geslaagd een woord te maken zonder verboden letters. 

Ondertussen werd er ook van ons als jury verwacht dat we een lijstje maakten dat de voorzitter bij het slot kon gebruiken voor zijn eindspeech. Hilarische missers, grappige langste woorden, de meest gemaakte fouten en hoeveel deelnemers nul fouten hadden in het dictee. In Turnhout waren dat er jammer genoeg nul, er waren er wel enkele met één fout. Dat was dan telkens hetzelfde woord, namelijk 'bosschages'. (Als ik zelf had deelgenomen was ik daar ook de mist ingegaan. Het was een onbekend woord voor mij, en ik zou het geschreven hebben als *bossages.)

Daarna volgde nog de ronde 'de origineelste taalvondst'. In deze ronde kregen de deelnemers het slotstuk van het dicteeverhaal te horen. (zie foto onder)

De deelnemers bedenken in maximum tien woorden wat de vogel zou zeggen. Deze ronde telde niet mee voor punten, maar de winnaar kreeg een aparte trofee mee naar huis. Het was als jury erg moeilijk om deze vondsten objectief te beoordelen, al keurden we er meteen al een aantal af wegens onnodige vulgariteit. 

De vijfde en laatste ronde was 'de spellingbee'. Ook hier heb ik niet veel van meegekregen. We kwamen beneden met de verbeterde werken toen er vier kandidaten op het podium stonden die één voor één een woord kregen dat ze foutloos moesten spellen. Hoe die vier gekozen zijn en waarom ze daar mochten (of misschien beter moesten) staan weet ik niet; daarvoor waren we alweer te druk bezig.

De avond werd mooi afgesloten om 22u, en zoals het een goede stagiaire betaamd bleef ik mee opruimen tot alles weer netjes op zijn plaats stond, wat werd beloond met een afsluitend drankje met de collega's van de bib. Om 23.30u was ik moe maar voldaan thuis. Een erg lange dag, maar met een fijne avond. Ik vond het super leuk, en heb laten weten dat ze me volgend jaar altijd terug mogen bellen. En als ze me niet nodig hebben, dan schrijf ik gewoon fijn mee.

Omdat ik tijd noch toestemming had om foto's te nemen tijdens het dictee, voeg ik er enkele toe die ik vond op het instagramverhaal bibliotheek Turnhout.